Αρχική ΙΑΤΡΙΚΑ & ΑΛΛΑ ΝΕΑ Νέα Η χρήση των ακτίνων laser στη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική

Μαϊδώνης Νικόλαος - Χειρουργός Οδοντίατρος

Παρασκευή
20-10-2017
  • Αναζήτηση

Η χρήση των ακτίνων laser στη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική


radio-7Η ακτινοβολία laser εφευρέθηκε το 1960 και μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται σε πολλά επιστημονικά πεδία από την ιατρική έως την επικοινωνία και από την καθημερινή πράξη έως τις στρατιωτικές και βιομηχανικές εφαρμογές.
Η χειρουργική με τη χρήση των ακτίνων laser είναι μια σχετικά καινούργια χειρουργική μέθοδος που στηρίζεται στην ανάπτυξη της τεχνολογίας των ακτίνων laser. Ο όρος laser προέρχεται από την αγγλική ορολογία ως ακρωνύμιο των λέξεων Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation, ο οποίος μεταφράζεται στα ελληνικά ως εξής: Ενίσχυση Φωτός μέσω Εξαναγκασμένης Εκπομπής ακτινοβολίας.
Οι εφαρμογές των ακτίνων laser έχουν αναπτυχθεί την τελευταία εικοσαετία με γεωμετρική πρόοδο. Επεμβατικά καλύπτουν σχεδόν όλες τις χειρουργικές ειδικότητες όσον αφορά κυρίως τα μαλθακά μόρια κάθε περιοχής του σώματος (σπλαχνικής ή επιφανειακής).
Καθώς η εξέλιξη της τεχνολογίας των laser είναι σημαντική τα τελευταία χρόνια αλλά και αρκετά περίπλοκη και απαιτητική, η χρήση της από τους στοματογναθικούς χειρουργούς προϋποθέτει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση και συνεχή επιμόρφωση.

Φυσική των ακτίνων laser
Η εξαναγκασμένη ή υποκινημένη εκπομπή προτάθηκε αρχικά από τον Albert Einstein το 1917. Το 1956 κατασκευάστηκε η πρώτη συσκευή laser που χρησιμοποιήθηκε για ιατρικούς σκοπούς από τον οφθαλμίατρο Meyer-Schwicherath. Το πρώτο laser που κατασκευάστηκε για οδοντιατρική χρήση και χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία στην κλινική πράξη ήταν το laser Nd:YAG, το 1977.   Από τότε οι συσκευές laser αναπτύχθηκαν σε τέτοιο σημείο που τα αποτελέσματα της χρήσης τους για ορισμένες εφαρμογές να είναι εφάμιλλα ή και ανώτερα από τις συμβατικές τεχνικές. Σήμερα υπάρχουν τουλάχιστον 10 διαφορετικοί τύποι laser που εξασφαλίζουν πάνω από 20 ενδείξεις εφαρμογής τους σε μαλακούς και σε σκληρούς ιστούς, από την απλή ουλεκτομή μέχρι την οστεκτομή και την παρασκευή του δοντιού.

Η παραγωγή των ακτίνων laser στηρίζεται στο φαινόμενο της  εξαναγκασμένης εκπομπής φωτονίων από ένα διεγερμένο άτομο που βομβαρδίζεται  από ένα φωτόνιο συγκεκριμένου μήκους κύματος. Όταν ένα άτομο διεγερθεί από ένα φωτόνιο, προσλαμβάνει ενέργεια, την οποία αποδίδει πάλι με τη μορφή ενός φωτονίου μεγαλυτέρου μήκους κύματος και άρα μικρότερης ενέργειας από το αρχικό. Με αυτόν τον τρόπο η ηλεκτρομαγνητική ενέργεια του φωτονίου προσλαμβάνεται από ηλεκτρόνιο της εξωτερικής στοιβάδας, οδηγώντας το άτομο σε διεγερμένη κατάσταση. Η κατάσταση αυτή είναι ασταθής και γρήγορα εκπέμπεται ένα νέο φωτόνιο με επαναφορά του ατόμου στη φάση ηρεμίας. Το νέο αυτό φωτόνιο αποδίδεται σε τυχαία κατεύθυνση. Έτσι αν 1000 άτομα Ne αποδιεγερθούν τυχαία, στέλνουν φως (αφού το μήκος κύματος των νεοσχηματιζόμενων φωτονίων βρίσκονται στο ορατό φάσμα της ακτινοβολίας) σε 1000 διαφορετικές κατευθύνσεις. Αλλά και αν ακόμα φέρονταν κατά την ίδια κατεύθυνση, επειδή έχουν διαφορετική φάση, δε συμβάλλουν ενισχυτικά και η δέσμη φωτός χάνει την ισχύ της.
Όταν ένα άτομο που βρίσκεται σε διεγερμένο στάδιο βομβαρδιστεί από ένα φωτόνιο συγκεκριμένου μήκους κύματος, τότε το άτομο εκπέμπει δυο φωτόνια του ιδίου μήκους κύματος παράλληλα και σε φάση. Έτσι έχουμε ενίσχυση της ακτινοβολίας. Για να συμβεί αυτό πρέπει το αρχικό φωτόνιο να προσπέσει στο άτομο, προτού αυτό προλάβει να αποδιεγερθεί. Με τη σύγχρονη τεχνολογία επιτυγχάνεται η ενεργοποίηση μεγάλου αριθμού ατόμων του ιδίου στοιχείου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που απαιτείται για την τυχαία αποδιέγερση, οπότε τα άτομα βρίσκονται σε μετασταθή κατάσταση. Αν σε έναν τέτοιο πληθυσμό ατόμων προσπέσει ένα φωτόνιο συγκεκριμένου μήκους κύματος, τότε το άτομο που απορροφά το φωτόνιο με εξαναγκασμένη εκπομπή, εκπέμπει δυο φωτόνια σύγχρονα, παράλληλα και σε φάση τόσο μεταξύ τους, όσο και με το αρχικό. Τα δυο αυτά φωτόνια βομβαρδίζουν δυο νέα άτομα που βρίσκονται σε μετασταθή κατάσταση, οπότε εκπέμπονται 4 φωτόνια. Τα 4 φωτόνια με τη σειρά τους βομβαρδίζουν 4 άτομα σε μετασταθή κατάσταση, οπότε εκπέμπονται 8 φωτόνια του ιδίου μήκους κύματος παράλληλα και σε συμφωνία μεταξύ τους κ.ο.κ.


radio-1

Η φυσική των laser-Εξαναγκασμένη εκπομπή.

Τα άτομα του ενεργού μέσου διεγειρόμενα ανεβαίνουν σε υψηλότερο επίπεδο ενέργειας. Η ενέργεια αυτή απελευθερώνεται με τη μορφή ενός φωτονίου καθώς το άτομο επιστρέφει σε μια πιο σταθερή χαμηλότερη ενεργειακή στάθμη. Τα απελευθερούμενα φωτόνια μπορούν να εξακολουθήσουν να διεγείρουν περισσότερα άτομα στον κρύσταλλο και έτσι να παράγονται περισσότερα φωτόνια (ενίσχυση). (Dentalcare.com)

Έτσι παράγεται μονοχρωματική ακτινοβολία μεγάλης ισχύος, το μήκος κύματος της οποίας εξαρτάται από το είδος του στοιχείου που βρίσκεται σε μετασταθή κατάσταση. Αν το στοιχείο αυτό είναι το Ne, παράγεται ορατό φως υπό τη μορφή της ακτίνας laser. Η ακτίνα  laser έχει μπλε-πράσινο χρώμα, αν το στοιχείο ή μέσον είναι το  Ar, μια και τα φωτόνια που εκπέμπονται έχουν μήκος κύματος από 0.488μm-0.515μm. Άλλες ακτίνες laser σχηματίζονται από φωτόνια με μήκη κύματος στο υπεριώδες ή στο υπέρυθρο φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, οπότε δεν είναι ορατές.

Το κορυφαίο πλεονέκτημα των ακτίνων laser είναι η απομάκρυνση των επιφανειακών στρωμάτων του βλεννογόνου που περιλαμβάνει τη βλάβη πάχους μόνον 0.1-0.2 mm, τη δημιουργία δηλαδή εγκαύματος αντιστρεπτής αποκατάστασης πάνω στο υποβλεννογόνιο υπόστρωμα.
Το μικρής βαρύτητας θερμικό τραύμα αφήνει άθικτα ουσιαστικά και ευαίσθητα σημεία της στοματικής κοιλότητας, όπως τα προαναφερθέντα στόμια των σιελογόνων αδένων, ενώ εκτεταμένες περιοχές του βλεννογόνου που θεραπεύτηκαν με τις ακτίνες laser δεν απαιτούν την κάλυψή τους με δερματικό ή άλλο μόσχευμα, αφού το μικρό βάθος του τραύματος επιτρέπει την αναγεννητική επουλωτική διαδικασία μέσα το πολύ σε 4-5 εβδομάδες, ανάλογα με το μέγεθος της έκτασής του.
Οι ασθενείς κάτω από αυτές τις συνθήκες είναι σχεδόν πάντα περιπατητικοί, χωρίς μετεγχειρητικές επιπλοκές ή επιπτώσεις, όπως η αιμορραγία ή το σοβαρό οίδημα, ενώ ο πόνος μπορεί να ελεγχθεί εύκολα με τα συμβατικά παυσίπονα ιδίως κατά τις στιγμές λήψης φαγητού.


Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ακτινοβολίας laser

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ακτινοβολίας laser είναι:
  • Δεν υπάρχει στη φύση
  • Τα φωτόνια είναι στην ίδια φάση στο χώρο και στον χρόνο
  • Είναι μονοχρωματική ακτινοβολία (συγκεκριμένου μήκους κύματος)
  • Δεν αποκλίνει και δεν διασπάται σε φάσμα χρωμάτων.

Η συσκευή των ακτίνων laser
Μια συσκευή ακτίνων laser αποτελείται από τα εξής στοιχεία:
  • Ένα ενεργό μέσο που μπορεί να είναι στερεό, υγρό, αέριο ή μια χρωστική
  • Ένα μηχανισμό εντός του οποίου γίνεται η διέγερση (οπτικό αντηχείο) και αποτελείται από τη μονάδα παροχής ενέργειας
  • Δυο κάτοπτρα παράλληλα μεταξύ τους εκ των οποίων το ένα είναι ημιδιαπερατό
  • Εξωτερική πηγή παροχής ενέργειας.

Η αλληλεπίδραση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας  laser με το βιολογικό ιστό εξαρτάται από:
  • το μήκος κύματος του laser (δηλαδή την ενέργεια κάθε φωτονίου)
  • την ένταση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας (και ειδικότερα: Watt*time/διατομή δέσμης)
  • το σχήμα της ακτινοβόλησης (συνεχής ή με παλμούς)  

Όταν η ακτινοβολία laser προσπίπτει σε υλικό μπορεί να συμβεί:
  • ανάκλαση (γωνία ανάκλασης ίση με τη γωνία πρόσπτωσης)
  • διάχυση-σκέδαση (ανάκλαση προς όλες τις κατευθύνσεις)
  • διάβαση (η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία διασχίζει το υλικό)
  • απορρόφηση (μέρος ή όλη η ενέργεια της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας  μεταπηδά στο υλικό)

Θερμικό αποτέλεσμα ή χημική αντίδραση έχουμε μόνο στην τελευταία περίπτωση.

radio-2

Συσκευή παραγωγής των ακτίνων laser.
(Dentalcare.com)

Τα laser που χρησιμοποιούνται στη στοματογναθοπροσωπική χειρουργική

Τα laser που χρησιμοποιούνται στη στοματική και γναθοπροσωπική χειρουργική είναι τα παρακάτω:
  • Argon laser (λ=488 ή 514nm)
  • KTP (λ=532nm)
  • Diode (λ=810-980nm)
  • Nd:YAG (λ=1064nm)
  • Ho:YAG (λ=2100nm)
  • Er:YAG (λ=2940nm)
  • Er, Cr:YSGG (λ=2780nm)
  • CO2 (λ=10600nm)
  • Laser χαμηλής ισχύος (LLLT)
  • Excimer laser
  • Copper Vapor Laser

radio-3

Καμπύλες απορρόφησης διαφόρων ειδών ακτινοβολίας laser πάνω στα χρωμοφόρα (αιμοσφαιρίνη,μελανίνη,υδροξυαπατίτης,νερό).
(Lasers in cosmetic dentistry By Peter Pang, DDS, FAGD Featured in General Dentistry, November-December 2008 Pg. 663-670).


Πλεονεκτήματα της χειρουργικής με laser

  • Αιμόσταση στο σημείο εφαρμογής μέσω της αποδόμησης των πρωτεινών και της θρόμβωσης μικρών αγγείων και λεμφαγγείων
  • Αποστείρωση στο χειρουργικό πεδίο.

Η αιμοστατική ιδιότητα του laser επεκτείνει τη δυνατότητα χειρουργικής σε ασθενείς υπό αντιπηκτική αγωγή χωρίς τη διακοπή της ανάλογα βέβαια με την έκταση της βλάβης και την τιμή INR (<4), όπως και σε ασθενείς με διαταραχές πήξης του αίματος.
Η επιτυχής αιμόσταση κατά την εκτομή διαφόρων εξεργασιών επιτρέπει τη μη συρραφή του τραύματος και την επούλωση κατά δεύτερο σκοπό. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία κατά την εκτομή των χαλινών (άνω και κάτω χείλους, γλώσσας) και τη διευθέτηση της ουλοπαρειακής αύλακας, όπου εκεί αντίθετα με τη συμβατική χειρουργική με νυστέρι και τοποθέτηση ραμμάτων ο ασθενής προτρέπεται σε κανονική κινητικότητα του χείλους και της γλώσσας.
Επιπλέον στο χειρουργικό πεδίο επιτυγχάνεται τοπικά αποστείρωση με τη χρήση των laser με αποτέλεσμα τον περιορισμό της βακτηριαιμίας που παρατηρείται στη συνήθη επέμβαση με νυστέρι. Η υποστήριξη της αντιμικροβιακής δράσης των laser σε πολλές ερευνητικές εργασίες που αφορούν την Ενδοδοντία και Περιοδοντολογία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επέκταση της χρήσης της και εκεί που εκτός από την εξάχνωση των ιστών απαιτείται και μικροβιοκτόνος δράση (θεραπεία περιεμφυτευματίτιδας).
Με το laser Er:YAG επιτυγχάνεται ταυτόχρονα με την αφαίρεση του κοκκιώδους φλεγμονώδους ιστού και η απολύμανση εμφυτεύματος και οστού. Μια επιπλέον ευεργετική ικανότητα της χειρουργικής laser είναι και ο περιορισμός των ουλών λόγω του περιορισμού των ινομυοβλαστών στο χειρουργικό τραύμα.

Μειονεκτήματα της χειρουργικής με laser
  • Υψηλό κόστος χρήσης
  • Απαιτείται ειδική εκπαίδευση και γνώση των κανόνων που διέπουν την τεχνολογία των laser για την αποφυγή ιατρογενών συμβαμάτων.
    Τονίζεται ιδιαίτερα ότι τα laser δεν είναι αυτά που θα αντικαταστήσουν τις βασικές αρχές χειρουργικής, αλλά κατέχοντας σε βάθος τις βασικές αρχές χειρουργικής θα συμπληρώσουν και θα επεκτείνουν τις επεμβατικές δυνατότητες προς όφελος της υγείας ασθενών.

Κανόνες ασφαλείας και προφυλάξεις κατά τη χρήση των laser
Θεωρείται απαραίτητη η γνώση όλων των πιθανών κινδύνων και των τρόπων προστασίας κατά τη χρήση των ακτίνων laser τόσο από τους χειρουργούς, όσο και από το βοηθητικό προσωπικό.
Κάθε συσκευή laser είναι εξοπλισμένη με ένα κλειδί ασφαλείας ώστε να μην ενεργοποιείται παρά μόνο από τον υπεύθυνο γιατρό και για μεγαλύτερη ασφάλεια όταν η συσκευή έχει ενεργοποιηθεί να παραμένει σε κατάσταση αναμονής (standby) και να ενεργοποιείται πλήρως μόνο τη στιγμή της επέμβασης.
Όλες οι συσκευές είναι εφοδιασμένες με ειδικά διαμορφωμένο ποδοδιακόπτη ώστε να αποφεύγεται η εύκολη και τυχαία ενεργοποίηση της συσκευής. Ο επεμβαίνων ενεργοποιεί το διακόπτη μόνο τη στιγμή που χειρουργεί.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να υπάρχει υπεύθυνος ασφαλείας εκπαιδευμένος στη χρήση των laser και υπεύθυνος για το χώρο λειτουργίας των συσκευών αυτών.
Στις εισόδους των χώρων λειτουργίας των συσκευών laser πρέπει να υπάρχει ειδική σήμανση «Προσοχή συσκευή laser σε λειτουργία» η δε πόρτα και τα παράθυρα που επικοινωνούν με κοινόχρηστους χώρους να έχουν τέτοια σύσταση που να μην είναι διαπερατή από την ακτινοβολία του συγκεκριμένου μήκους κύματος της συσκευής laser που υπάρχει στο χώρο.
Όλες οι συσκευές laser πρέπει να ελέγχονται κατά τακτά χρονικά διαστήματα από εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό και να ελέγχεται η ισχύς τους με ειδικό μετρητή, ενώ τα αποτελέσματα των μετρήσεων φυλάσσονται σε ειδικό φύλλο ελέγχου λειτουργίας.


Πιθανές βλάβες και σφάλματα  κατά την εφαρμογή των ακτίνων laser

  • Σφάλματα εκτίμησης από την πλευρά του χειρουργού
Τα σφάλματα εκτίμησης από τη πλευρά του χειρουργού μπορεί να αποβούν βλαβερά τόσο για τον ασθενή όσο και η εφαρμογή εσφαλμένης τεχνικής. Το σοβαρότερο από αυτά είναι η λανθασμένη διάγνωση ή εκτίμηση της σοβαρότητας του νοσήματος που αντιμετωπίζεται. Μετά τη λήψη της απόφασης από το χειρουργό για τη χρήση των ακτίνων laser προς αντιμετώπιση μιας βλάβης είναι σκόπιμο να επιλέξει εκείνος το κατάλληλο μήκος κύματος και να τροποποιήσει την ισχύ και ενεργειακή πυκνότητα της συσκευής ώστε να ταιριάζει στην απορρόφηση της ακτινοβολίας από τον ιστό-στόχο με σκοπό την εκρίζωση της νόσου.

radio-4radio-5

Προειδοποιητική σήμανση laser ακτινοβολίας.


  • Βλάβες στους οφθαλμούς
Η οφθαλμική βλάβη (έγκαυμα), ανάλογα με το μήκος κύματος, γίνεται στον αμφιβληστροειδή για μήκη κύματος 400-1400nm και στον κερατοειδή για μήκη κύματος 1400-10600 nm.
Η ακτινοβολία που εστιάζεται μέσω του φακού του οφθαλμού μπορεί να πολλαπλασιάζει την ισχύ της μέχρι και 100.000 φορές, γι’αυτό και ο οφθαλμός πρέπει πάντοτε να προστατεύεται για να προληφθεί η τύφλωση ή η μείωση του οπτικού πεδίου. Είναι απαραίτητο όλα τα άτομα που βρίσκονται στο χειρουργείο όπως οι ιατροί, λοιπό προσωπικό και ασθενείς να φορούν τα ειδικά γυαλιά. Τα γυαλιά αυτά είναι ειδικά για κάθε μήκος κύματος, ενώ είναι επιβεβλημένη η ανάγκη καταγραφής πάνω τους των προδιαγραφών κατασκευής τους ώστε να είναι γνωστό το μέγεθος της προστασίας που προσφέρουν και ειδικότερα της οπτικής πυκνότητας (OD), του μήκους κύματος και της συσκευής για την οποία προορίζονται.

radio-6

Γυαλιά προστασίας για συγκεκριμένο μήκος κύματος ακτινοβολίας laser.

  • Δερματικές βλάβες
Αν και κατά την εφαρμογή των ακτίνων laser οι βλάβες επί του δέρματος δε θεωρούνται βαριές, είναι πολύ οδυνηρές και κακωτικές όταν προκύψουν ως σύμβαμα συνήθως στα χέρια του χειρουργού ή κάποιου βοηθού κατά τη τυχαία διέλευση των χεριών μπροστά από το χειρουργικό πεδίο. Αυτό συμβαίνει είτε όταν η συσκευή laser πυροδοτηθεί κατά λάθος στη διάρκεια της επέμβασης, είτε όταν ο βοηθός τοποθετήσει τα χέρια του πολύ κοντά στην ακτίνα κατά τη θεραπεία. Το έγκαυμα στη περιοχή αυτή μπορεί να είναι δυνητικά και πολύ σοβαρό και οι βλάβες εξαρτώνται από το μήκος κύματος, την ισχύ και το χρόνο δράσης

  • Κίνδυνοι πυρκαγιάς
Όλες οι συσκευές laser που λειτουργούν στην αίθουσα του χειρουργείου μπορούν να αλληλεπιδράσουν με διάφορα εύφλεκτα υλικά και να προκαλέσουν πυρκαγιά. Τέτοια υλικά είναι τα χειρουργικά οθόνια μιας χρήσης, οι στεγνές γάζες και τολύπια, οι ξύλινες σπάθες και τα διάφορα πλαστικά αντικείμενα. Επίσης ποτέ δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αλκοολούχα αντισηπτικά για την απολύμανση των ινών των συσκευών laser.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που σχετίζεται με τη χρήση των ακτίνων laser είναι η βλάβη στον ενδοτραχειακό σωλήνα όταν η συσκευή χρησιμοποιείται για επέμβαση υπό γενική αναισθησία. Η ανάφλεξη του ενδοτραχειακού σωλήνα από την ακτίνα laser προκαλεί μια έντονη εκρηκτική αντίδραση κατά τη διάρκεια της επέμβασης εντός του αναπνευστικού σωλήνα.

  • Ηλεκτρικές βλάβες
Τα σοβαρότερα συμβάματα σχετίζονται με τις ηλεκτρικές βλάβες που προκαλούνται κατά τη χρήση των συσκευών laser και μπορεί να αποβούν μοιραία για το θύμα. Οποιαδήποτε άμεση επαφή με το εσωτερικό της κεντρικής μονάδας λειτουργίας της συσκευής μπορεί να καταλήξει σε ηλεκτροσόκ ή ηλεκτροπληξία, είτε λόγω της προσπάθειας κάποιου ανειδίκευτου να ανοίξει την ερμητικά κλειστή μονάδα του laser, είτε γιατί δεν ακολουθήθηκε το πρωτόκολλο ασφαλείας από τον εξειδικευμένο τεχνικό. Επομένως είναι επιβεβλημένη η συντήρηση, επιδιόρθωση και ο τακτικός έλεγχος των συσκευών laser από εξειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό που συνιστούν οι κατασκευαστικές εταιρίες.

  • Κίνδυνοι από την παραγωγή καπνού και την εισπνοή ιστικών καταλοίπων
Η χρήση των συσκευών laser συσχετίζεται με το σοβαρό πρόβλημα της ανάπτυξης καπνού (αχνού) κατά την εφαρμογή του στους ιστούς. Ο καπνός αυτός είναι σταθερό υποπροϊόν της δράσης των laser πάνω στους ιστούς και αποτελείται από εξαερωμένο νερό (ατμό), σωματίδια άνθρακα και προϊόντα αποδόμησης των κυττάρων, υλικά τα οποία προσδίδουν δυσάρεστη οσμή. Ο καπνός είναι ιδιαίτερα ερεθιστικός για τα άτομα που βρίσκονται στη χειρουργική αίθουσα, ενώ έχει βρεθεί ότι περιέχει πολλές τοξικές ουσίες, όπως φορμαλδεϋδη, υδροκυάνιο, υδρογονάνθρακες και μεταλλαξιογόνες ουσίες. Τα σωματίδια αυτά έχουν μέγεθος ίσο ή μεγαλύτερο από 0.3μm.
Ακόμα και ο ιός HPV (Human Papilloma Virus) έχει απομονωθεί στον ατμό κατά τη χειρουργική αφαίρεση θηλωμάτων με laser.
Είναι απαραίτητη η χρήση ισχυρής αναρρόφησης κοντά στο χειρουργικό πεδίο και η εφαρμογή ρινοστοματικών μασκών στο προσωπικό του χειρουργείου.

Κλινικές εφαρμογές των ακτίνων laser

Η εφαρμογή των ακτίνων laser στην κλινική πράξη έχει ως αποτέλεσμα τη διατομή, την εκτομή (αφαίρεση) και την εξάχνωση των παθολογικών ιστών και βλαβών της στοματικής κοιλότητας και της γναθοπροσωπικής χώρας.
Η επιλεκτικότητα στη χρήση των laser οφείλεται στο γεγονός ότι κάθε μήκος κύματος απορροφάται από συγκεκριμένα χρωμοφόρα των ιστών (νερό,αιμοφόρα,κολλαγόνο κτλ).
Οι χειρουργικές επεμβάσεις στις οποίες εφαρμόζεται η τεχνολογία των laser είναι:

Οι προκαρκινικές βλάβες:
  • Λευκοπλακία
  • Ερυθροπλακία
  • Νικοτινική στοματίτιδα
  • Ακτινική χειλίτιδα.
Οι καλοήθεις όγκοι και ογκοειδείς βλάβες του επιθηλιακού ιστού:
  • Θήλωμα
  • Θηλωματώδης υπερπλασία ή πολυθηλωμάτωση
  • Ακροχορδών ή κοινή μυρμηκία
  • Οξυτενή κονδυλώματα
  • Κερατοακάνθωμα
  • Εστιακή επιθηλιακή υπερπλασία ή νόσος του Heck

Οι καλοήθεις όγκοι και ογκοειδείς (περιφερικές) μεσεγχυματογενείς βλάβες:
  • Μαλθακό ίνωμα
  • Περιφερικό ή σκληρό ίνωμα
  • Πυογόνο κοκκίωμα
  • Γιγαντοκυτταρικό κοκκίωμα ή ίνωμα
  • Όγκοι ή επουλίδες της κύησης
  • Μύξωμα
  • Λίπωμα
  • Βλεννοκήλη ή βλεννοκύστη
  • Σπίλοι
  • Λειομύωμα
  • Ραβδομύωμα
  • Περιφερικό αιμαγγείωμα
  • Περιεμφυτευματικές υπερπλασίες
Άλλες καλοήθεις εξεργασίες του βλεννογόνου:
  • Μικροί όγκοι του βλεννογόνου του στόματος
  • Πτυχωτή ινώδης υπερπλασία του βλεννογόνου (epulis fissuratum)
  • Ινώδης υπερπλασία των ούλων
Ανάπτυξη κρημνών και χαλαρωτικών τομών:
  • Χαλινοί προς εκτομή ή διατομή
  • Εκτομή βλεννογονικής καλύπτρας (εγκλείστων κυνοδόντων, σωφρονιστήρων, εμφυτευμάτων)
  • Μερική εκτομή καλοήθων όγκων ή ογκοειδών βλαβών
  • Παρέμβαση σε κακοήθεις όγκους
  • Παρεμβάσεις σε κρημνούς
Άλλες παρεμβάσεις:
  • Προπροσθετικές επεμβάσεις
  • Σταφυλοπλαστική
  • Οι ακτίνες laser στη χειρουργική της κροταφογναθικής διάρθρωσης (ΚΓΑ) – Αρθροσκοπική χειρουργική της ΚΓΑ με laser
  • Ακρορριζεκτομή με laser
  • Χειρουργική με laser στην εμφυτευματολογία
  • Θεραπεία της υπνικής άπνοιας και του ρεγχασμού
  • Αποκατάσταση ουλών και ρυτίδων προσώπου
  • Συγκόλληση ιστών με laser
  • Θεραπεία αγγειακών δυσπλασιών και αιμαγγειωμάτων
Οι ακτίνες laser στη συμβατική οδοντιατρική:
  • Δράση στο περιοδόντιο
  • Δράση στους σκληρούς ιστούς
  • Φωτοδυναμική θεραπεία:
  • Φωτοευαισθητοποιός δράση
  • Φωτοπολυμερισμός υλικών

 



Συμπεράσματα
Η εφαρμογή της μεθόδου στην περιοχή αυτή αποδεικνύεται πως είναι απλή, γρήγορη και εύκολη στη χρήση της. Με την πάροδο των ετών και την αυξανόμενη εμπειρία μπορούμε να πούμε ότι η ακτινοβολία  laser:
  • αντιμετωπίζει επιτυχώς μεγάλο φάσμα παθήσεων του βλεννογόνου και του δέρματος στην στοματική και γναθοπροσωπική περιοχή
  • μειώνει τις διεγχειρητικές και μετεγχειρητικές επιπλοκές και βελτιώνει το επίπεδο των προσφερομένων υπηρεσιών στους ασθενείς μας
  • διασφαλίζει την άριστη διεγχειρητική και μετεγχειρητική συνεργασία του ασθενή
  • είναι καλά ανεκτή από ειδικές κατηγορίες ασθενών (νέους και υπερήλικες, φοβικούς)
  • είναι χρήσιμη στην αντιμετώπιση ασθενών με συστηματικά νοσήματα
  • είναι απλή και εύκολη η χρήση των εφαρμογών της τεχνολογίας  laser
  • χρησιμοποιείται σε ενδοσκοπικές επεμβάσεις στην τραχηλοπροσωπική περιοχή
  • υποβοηθεί την επούλωση των τραυμάτων της περιοχής (laser χαμηλής ισχύος)
  • επιτρέπει την εκτίμηση της αιματικής ροής στους μαλακούς ιστούς και τον πολφό των δοντιών της περιοχής (Laser Doppler flowmetry).

Επίσης
  • απαιτεί ειδική εκπαίδευση των χειρουργών και του νοσηλευτικού προσωπικού
  • το κόστος των συσκευών ή της συσκευής και των ανταλλακτικών τους είναι υψηλό
  • η τεχνική υποστήριξη των συσκευών και η σχολαστική τήρηση των κανόνων ασφαλείας είναι απολύτως απαραίτητη.


Επιμέλεια: Στ.Κονταξή Τεχν.Ραδιολόγος-Ακτινολόγος
Τελειόφοιτη Οδοντιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Η παραπάνω εργασία αποτελεί περιληπτικό τμήμα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης με τίτλο ¨Η χρήση των laser στη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική¨ που παρουσιάστηκε στο 49ο Ετήσιο Συνέδριο της Στοματολογικής Εταιρίας Ελλάδος 6-9 Σεπτεμβρίου 2012 στην Καρδίτσα με συγγραφείς Καπρουλά Μ., Κονταξή Στ., Θεολόγη-Λυγιδάκη Ν., Αλεξανδρίδης Κ. Κλινική Στοματικής  και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
 

Σημαντικά Θέματα

Αισθητική ΟδοντιατρικήΛευκάνσεις - Στεφάνες - Όψεις.
ΠροσθετικήΆμεσες οδοντοστοιχίες - Φωτοπολυμερισμός - Ανασύσταση.
Χειρουργική ΣτόματοςΕξαγωγές - Εκτομές - Διανοίξεις.

Η ώρα είναι