Μαϊδώνης Νικόλαος - Χειρουργός Οδοντίατρος

Τα δόντια είναι σκληροί σχηματισμοί, που βρίσκονται μέσα στη στοματική κοιλότητα και περιβάλλονται και στηρίζονται από το οστό της άνω και κάτω γνάθου και τα ούλα. Βρίσκονται στοιχισμένα το ένα δίπλα στο άλλο, δημιουργώντας δύο τόξα στην άνω και κάτω γνάθο. Τα οδοντικά αυτά τόξα έρχονται σε επαφή-σύγκλειση κατά τη λειτουργία της κάτω γνάθου. Η μέγιστη επαφή όλων των δοντιών όπου οι επιφάνειες των δοντιών εναρμονίζονται όσο το δυνατόν με ακρίβεια, λέγεται κεντρική σύγκλειση. Τα δόντια των δύο τόξων σε συνθήκες χαλάρωσης της κάτω γνάθου, φυσιολογικά δεν έρχονται σε επαφή μεταξύ τους.

Στάδια ανατολής δοντιών:

1. Τα πρώτα δόντια εμφανίζονται ήδη κατά τους πρώτους μήνες της ζωής του παιδιού ή σπανιότερα μπορεί κάποια νεογέννητα να γεννιούνται με 1-2 δόντια. Τα πρώτα δόντια του μωρού εμφανίζονται μετά το πρώτο εξάμηνο και μέχρι την ηλικία των 4 ετών έχουν ανατείλει όλα στη στοματική κοιλότητα. Συνολικά τα δόντια αριθμούν τα 20 στα 4 έτη και ονομάζονται νεογιλά και ο σχηματισμός αυτός ονομάζεται νεογιλός φραγμός.
2. Από 4 έως 6 ετών το παιδί δε βγάζει στο στόμα νέα δόντια. Μετά τα 6 έτη αρχίζουν να ανατέλλουν τα μόνιμα και να χάνονται τα νεογιλά δόντια, δηλαδή συνυπάρχουν για 6 χρόνια μαζί τα μόνιμα με τα νεογιλά. Το μεταβατικό αυτό στάδιο, λέγεται μεικτός φραγμός.
3. Έτσι, μετά τα 12 έτη, εγκαθίσταται ο μόνιμος φραγμός, όπου κάθε τόξο αποτελείται από 14 μόνιμα δόντια. Ένας έφηβος λοιπόν, ηλικίας 12-18 έχει φυσιολογικά συνολικά στο στόμα του 28 δόντια.
4. Ένας ενήλικας, μετά τα 18 έτη μπορεί να έχει συνολικά 32 δόντια, αφού εμφανίζονται μετά την ηλικία αυτή οι φρονιμίτες (σωφρονιστήρες). Οι φρονιμίτες μπορεί και να μην εμφανιστούν, για αυτό ένα άτομο μπορεί να έχει από 1 έως 4 ή κανέναν.

Ομάδες δοντιών:
Τα δόντια ανάλογα με την εξωτερική τους μορφολογία και τη θέση τους στις γνάθους (άνω και κάτω), διακρίνονται στις παρακάτω ομάδες:

1. Τομείς (κεντρικός, πλάγιος)
2. Κυνόδοντες
3. Προγόμφιοι (1ος, 2ος )
4. Γομφίοι (1ος, 2ος, 3ος )

Ανατομία:
Το δόντι αποτελείται από 2 τμήματα, τη μύλη και την ρίζα. Η μύλη είναι το μέρος του δοντιού που είναι ορατό πάνω από τα ούλα, ενώ η ρίζα το τμήμα του δοντιού που περιβάλλεται από οστό της γνάθου. Η μύλη με τη ρίζα χωρίζονται με μία νοητή γραμμή, που λέγεται αυχένας.

Κάθε δόντι αποτελείται από 4 ιστούς, που από την εξωτερική επιφάνεια του δοντιού έως το εσωτερικό του και λέγονται: αδαμαντίνη, οδοντίνη, οστεΐνη και πολφός. Η οδοντίνη βρίσκεται τόσο στη μύλη, όσο και στη ρίζα του δοντιού. Η αδαμαντίνη περιβάλλει την οδοντίνη στο τμήμα της μύλης, ενώ η οστεΐνη περιβάλλει την οδοντίνη στο τμήμα της ρίζας. Η οδοντίνη περιβάλλει μία κοιλότητα, που περιέχει τον πολφό. Ο πολφός αποτελείται από αγγεία και νεύρα, που τρέφουν το δόντι.


Δείτε σχετικά...




Λειτουργίες των δοντιών:
Τα δόντια εξυπηρετούν τις εξής λειτουργίες:

1. Μάσηση
2. Κατάποση
3. Ομιλία

Ανωμαλίες δοντιών:
Οι ανωμαλίες των δοντιών παρουσιάζονται είτε στο νεογιλό είτε στο μόνιμο ή και στους δύο τύπους φραγμού στο ίδιο άτομο.
1.  Ανωμαλίες αριθμού δοντιών
•    Υπεράριθμα
•    Μερική ανοδοντία
•    Ολική ανοδοντία
2.  Ανωμαλίες μεγέθους δοντιών
•    Μικροδοντία
•    Μεγαλοδοντία
3.  Ανωμαλίες σχήματος δοντιών
•    Κωνικού σχήματος
•    Δίδυμοι οδόντες
•    Δόντι μέσα σε δόντι ή εγκολεασμός οδόντος
•    Σύντηξη οδόντος
4.  Ανωμαλίες χρώματος
•    Κηλίδες
•    Δυσχρωμίες
5.  Ανωμαλίες θέσης
•    Στροφή
•    Απόκλιση
•    Εκτόπιση
•    Ετεροτοπία
•    Υπερέκφυση
•    Υποέκφυση
•    Συνωστισμός
•    Διαστήματα

Αιτίες των παραπάνω ανωμαλιών μπορεί να είναι η κληρονομικότητα ή εξωγενείς παράγοντες (τραυματισμοί, φλεγμονές κλπ).
Παθολογία δοντιών:

1. Τερηδόνα
2. Αποτριβή
3. Διάβρωση
4. Κατάγματα
Η πολυπλοκότητα της κατασκευής άλλά και η αναγκαιότητα της ύπαρξης και διατήρησης των δοντιών μας σε όσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση, καθιστούν απαραίτητη την καθημερινή μας ενασχόληση για την φροντίδα τους. Για το λόγο αυτό συμβουλευτείτε την σελίδα Οδηγίες Στοματικής Υγιεινής


άρθρο της συνεργάτιδάς μας Οδοντιάτρου Μαργέλλου Παρασκευής.