Αρχική ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΕΝΙΚΕΣ Συμβουλές_Γενικές Κάπνισμα και Στοματική Υγεία

Μαϊδώνης Νικόλαος - Χειρουργός Οδοντίατρος

Τετάρτη
16-08-2017
  • Αναζήτηση

Κάπνισμα και Στοματική Υγεία


smoking1aΤο κάπνισμα είναι μία από τις μεγαλύτερες απολαύσεις, αλλά ταυτόχρονα και μία από τις σημαντικότερες μάστιγες της υγείας, και αποτελεί μία από τις πλέον συνήθεις αιτίες θανάτου. Παρά τις προσπάθειες της πολιτείας για το αντίθετο, είναι συνήθεια αποδεκτή από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, και άριστα συνδεδεμένη με τα πολιτισμικά μας ήθη και τις διαδικασίες κοινωνικοποίησης.

Η επίδραση του καπνίσματος στα καρδιαγγειακά νοσήματα στοχεύει κυρίως στην ισχαιμία του μυοκαρδίου στη στεφανιαία νόσο, αλλά και στην περιφερική αγγειοπάθεια καθώς και την ταχυκαρδία. Εκτός από τον καρκίνο του πνεύμονα, ο καρκίνος του λάρυγγα, του οισοφάγου, της ουροδόχου κύστεως και χρόνιες αναπνευστικές πνευμονοπάθειες, καθώς και το βρογχικό άσθμα, σχετίζονται με το κάπνισμα. Οι βλαπτικές επιδράσεις του καπνίσματος όμως, δεν σταματούν εδώ. Επεκτείνονται και στο πεπτικό σύστημα (έλκος, γαστρίτιδα) καθώς και στο νευρικό σύστημα (ευερεθιστότητα, νευρικότητα). Η στοματική κοιλότητα συνδέεται άμεσα με το κάπνισμα, διότι είναι το πρώτο σκαλί του αναπνευστικού που έρχεται σε επαφή με τις βλαβερές ουσίες που παράγονται κατά την καύση του τσιγάρου και οι οποίες είναι τόσες πολλές που δεν υπάρχουν σε κανένα άλλο προϊόν που επιτρέπεται να κυκλοφορεί και να πωλείται ελεύθερα.

Ας δούμε όμως τι προκαλεί το κάπνισμα πέρανsmoking3 των άλλων, ιδιαίτερα στη στοματική κοιλότητα δηλαδή στο στόμα. Οι αρνητικές επιδράσεις είναι πάρα πολλές. Ανάμεσα σε αυτές είναι βλάβες που είναι ήπιες ή αθώες και δημιουργούν αισθητικά ή άλλα υποκειμενικά προβλήματα. Τέτοιες βλάβες είναι η μελάγχρωση του βλεννογόνου, η νικοτινική στοματίτιδα, ο χρωματισμός των δοντιών, η κακοσμία του στόματος, θερμικά εγκαύματα, η τριχωτή γλώσσα. Όμως οι προκαρκινικές βλάβες και ο καρκίνος του στόματος είναι από τις αλλοιώσεις που είναι πολύ επίφοβες.

Η εξέλιξη και υποτροπή της περιοδοντικής νόσου (περιοδοντίτιδας) καθώς και μεγάλο ποσοστό αποτυχίας των εμφυτευμάτων, έχουν επίσης συσχετισθεί με το κάπνισμα. Οι καπνιστές, συγκρινόμενοι με τους μη καπνιστές, έχουν βαθύτερους θυλάκους στα πρόσθια άνω δόντια. Η απουσία ερυθρότητας και η παρουσία οιδήματος των ούλων καθώς και η πρώιμη εμφάνιση περιοδοντίτιδας που εξελίσσεται με ταχύ ρυθμό, είναι επίσης στοιχεία που εμφανίζουν οι καπνιστές. Επιπρόσθετα, η μειωμένη ανταπόκριση των ιστών στη συντηρητική θεραπεία και η επαναδημιουργία θυλάκων πολύ σύντομα μετά την χειρουργική θεραπεία, είναι σύνηθες φαινόμενο.

Η κακοσμία των καπνιστών ή η δυσάρεστη αναπνοή, από τις αθώες βλάβες της μεμβράνης που καλύπτει εσωτερικά τη στοματική κοιλότητα δηλαδή του βλενογόνου, δεν οφείλεται μόνο στα μικρόβια της στοματικής κοιλότητας, τα οποία παράγουν πτητικά θειούχα προϊόντα, αλλά και στις βλαπτικές ουσίες του καπνού αυτές καθ' αυτές. Αυτά τα προϊόντα καύσεως του καπνού λοιπόν, ευνοούν την πρόκληση μελάγχρωσης του βλεννογόνου, κυρίως των ούλων ιδιαίτερα στις γυναίκες, η οποία όμως ατονεί ή εξαφανίζεται με τη διακοπή του καπνίσματος.

smoking1Ο χρωματισμός των δοντιών διαπιστώνεται σε "θεριακλήδες" καπνιστές, φαινόμενο αναστρέψιμο που διορθώνει το αισθητικό πρόβλημα. Λόγω της υψηλής θερμοκρασίας που αναπτύσσεται κατά την καύση του τσιγάρου, ίσως να δημιουργηθούν μικρές διαβρώσεις (πληγές), σαν αποτέλεσμα θερμικού εγκαύματος κυρίως στην υπερώα. Οι βλάβες υποχωρούν μετά τη διακοπή του καπνίσματος. Στην υπερώα επίσης, ιδιαίτερα σε καπνιστές πίπας ή πούρων, ενδεχομένως να δημιουργηθούν ερυθρές κηλίδες που είναι ακριβώς τα φλεγμαίνοντα στόμια των μικρών σιαλογόνων αδένων της υπερώας που εμφανίζουν στοιχεία φλεγμονής λόγω του βομβαρδισμού των με καπνό. Αυτή η εικόνα ονομάζεται νικοτινική στοματίτιδα, δεν σχετίζεται με προκαρκινική βλάβη, αλλά υποχωρεί μετά τη διακοπή του καπνίσματος.

Ο συσχετισμός του καπνίσματος με την ανάπτυξη προκαρκινικών βλαβών και καρκίνου του στόματος είναι πολύ καλά τεκμηριωμένος. Έχει φανεί ξεκάθαρα μέσα από πάμπολλες έρευνες ότι το μεγάλο ποσοστό αυτών που παρουσιάζουν τέτοιου είδους βλάβες είναι καπνιστές.

Από τις συχνότερες προκαρκινικές βλάβες, δηλαδή μια βλάβη που μπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο, αποτελεί η λευκοπλακία, που είναι μια λευκή πλάκα στέρεα προσκολλημένη στο στοματικό βλεννογόνο και δεν ανήκει (με κλινικά και εργαστηριακά κριτήρια) σε κάποια συγκεκριμένη νοσολογική οντότητα. Η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση ή πλήρη υποχώρηση μιας λευκοπλακίας. Αντίθετα, η μείωση του καπνίσματος έχει σαν αποτέλεσμα μηδαμινό ποσοστό βελτίωσης μιας λευκοπλακίας. Η δε συνέχιση του καπνίσματος μπορεί να οδηγήσει σε καρκινική κατάσταση.

Όμως οι ποικίλες μορφές καρκίνου του στόματος δεν αναπτύσσονται μόνο σε έδαφος προκαρκινικών βλαβών, αλλά μπορεί να εμφανισθούν και κατ' ευθείαν σαν μια πληγή που δεν πονάει για μεγάλο χρονικό διάστημα ή σαν ένας όγκος ή σαν μια μεγάλη ελιά. Συνήθως ο καρκίνος εντοπίζεται στη γλώσσα, στο έδαφος του στόματος, στην παρειά και οι καπνιστές έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να τον εμφανίσουν, συγκριτικά με μη καπνιστές. Ο συνδυασμός δε καπνίσματος με την κατανάλωση αλκοόλ, αυξάνει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στόματος. Ένα ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι οι καπνιστές, εφόσον συνεχίζουν να καπνίζουν, έχουν 2-6 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν δεύτερο πρωτοπαθή καρκίνο στη στοματική κοιλότητα (σε άλλη θέση) αλλά και σε άλλες γειτονικές θέσεις, όπως στο λάρυγγα, στον πνεύμονα ή στον φάρυγγα.

Σαν μέτρα αντιμετώπισης προτείνεται πρωτίστως η άμεση διακοπή του καπνίσματος με τη σύμφωνη συμμετοχή του ασθενούς. Η ψυχολογική υποστήριξη και η χρήση φαρμακευτικών ουσιών, με επιστημονική όμως μεθοδολογία, μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά στη διακοπή του καπνίσματος. Ο βελονισμός, μπορεί να συμβάλλει, σαν εναλλακτική αντιμετώπιση, είναι μέθοδος αβλαβής, δρα περισσότερο στην αυθυποβολή και σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι απορριπτέα.

Ο αγώνας κατά του καπνίσματος ακόμη και σε μία οργανωμένη κοινωνία είναι πολύ δύσκολος και δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι το τσιγάρο είναι ένα καταναλωτικό προϊόν που αποτελεί αντικείμενο οικονομικών συμφερόντων με σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία.

smoking4


Νικ. Μαϊδώνης, Χειρουργός Οδοντίατρος, Καρδίτσα - άρθρο δημοσιευμένο στον τύπο.
 

Σημαντικά Θέματα

Αισθητική ΟδοντιατρικήΛευκάνσεις - Στεφάνες - Όψεις.
ΠροσθετικήΆμεσες οδοντοστοιχίες - Φωτοπολυμερισμός - Ανασύσταση.
Χειρουργική ΣτόματοςΕξαγωγές - Εκτομές - Διανοίξεις.

Η ώρα είναι